Wetgever stelt ?una via'-principe in voor fiscale strafzaken

De wet van 20 september 2012 stelt het ?una via'-principe in voor de vervolging van overtredingen van de fiscale wetgeving. Ze zorgt voor een forse verhoging van de strafrechtelijke fiscale boetes. En ze maakt de opdeciemen op de strafrechtelijke boetes voortaan ook van toepassing op de strafrechtelijke fiscale boetes.

Overleg tussen fiscus en procureur des Konings

Voortaan kan de gewestelijke directeur of de ambtenaar die hij aanwijst, in het kader van de strijd tegen de fiscale fraude, over concrete dossiers overleg plegen met de procureur des Konings. De procureur des Konings kan de strafrechtelijk strafbare feiten waarvan hij kennis heeft genomen tijdens het overleg, vervolgen. Het overleg kan ook plaatsvinden op initiatief van de procureur des Konings. Ook de bevoegde politionele overheden kunnen deelnemen aan het overleg (nieuw 3de lid, art. 29, Sv.).

Omdat de fiscale ambtenaren die de gewestelijke directeur aanwijst, zouden kunnen deelnemen aan het overleg, verbiedt de nieuwe wet dat deze ambtenaren actief meewerken aan het strafonderzoek (art. 463, nieuw 4de lid, WIB 1992; art. 74bis, nieuw 4de lid, WBTW; art. 207octies, nieuw 4de lid W.Reg.; art. 133decies, nieuw 4de lid, W.Succ. en art. 207decies, nieuw 4de lid, WDRT).

Voor de overige dossiers, waarover geen overleg wordt gepleegd, is nog steeds de regeling zoals vermeld onder artikel 29, §2, Sv. van kracht. In die gevallen blijft een machtiging van de gewestelijk directeur nodig om fiscale misdrijven aan de procureur des Konings bekend te maken, op straffe van niet-ontvankelijkheid van de strafvordering.
Bij het voorafgaand overleg tussen de fiscus en de procureur des Konings is zo'n machtiging vooraf niet nodig.

?Una via'-principe

De gewestelijke directeur of de ambtenaar die hij aanwijst, kan dus voortaan overleggen met de procureur des Konings om de aanpak van concrete fiscale fraudedossiers te coördineren op basis van het ?una via'-principe. Hierbij wordt uitgegaan van het subsidiariteitsprincipe en het ?non bis in idem'-principe: elk concreet dossier wordt afgehandeld ofwel door de fiscus zelf, met eventuele belastingverhogingen of administratieve boetes, ofwel strafrechtelijk met bijhorende strafrechtelijke sancties (een boete, verbeurdverklaring of celstraf).

Zodra een fraudedossier de strafrechtelijke weg volgt, kan de fiscus daar dus geen administratieve boetes of belastingverhogingen meer aan toevoegen.

Als het openbaar ministerie de strafrechtelijk strafbare feiten, waarvan het tijdens het overleg met de fiscus kennis heeft genomen, vervolgt (art. 460, nieuwe §2, WIB 1992), wordt de opeisbaarheid van de administratieve fiscale geldboeten geschorst. Ook het verloop van de verjaring van de voldoening wordt geschorst als het openbaar ministerie de strafvordering uitoefent.
De aanhangigmaking bij de correctionele rechtbank maakt de fiscale geldboeten definitief niet opeisbaar. Daarentegen maakt de beschikking van buitenvervolgingstelling een einde aan de schorsing van de opeisbaarheid en de schorsing van de verjaring (art. 444, nieuw 5de lid en art. 445, nieuw 4de lid, WIB 1992; art. 72, nieuw 2de lid WBTW).

Het openbaar ministerie kan geen vervolging instellen indien het kennis heeft gekregen van de feiten door een klacht of een aangifte van een ambtenaar die niet gemachtigd is door de gewestelijke directeur (art. 74, wijziging §2, WBTW; art. 207septies, wijziging §2, W.Reg.; art. 133nonies, wijziging §2, W.Succ.; art. 207nonies, wijziging §2, WDRT).

Als de procureur des Konings een vervolging instelt wegens feiten die strafrechtelijk strafbaar zijn volgens de fiscale wetboeken of van de ter uitvoering ervan genomen besluiten, kan hij het advies vragen van de bevoegde gewestelijke directeur. De procureur des Konings voegt het feitenmateriaal waarover hij beschikt bij zijn verzoek om advies.
De gewestelijke directeur antwoordt op dit verzoek binnen de 4 maanden na de ontvangst ervan. In geen geval schorst het verzoek om advies de strafvordering (art. 461, wijziging 1ste lid, WIB 1992; art. 74, wijziging §3, WBTW; art. 207septies, wijziging §3, W.Reg.; art. 133nonies, wijziging §3, W.Succ.; art. 207quinquies, wijziging §3, WDRT).

Una-via-principe alleen in WIB en Btw-Wetboek

De wet van 20 september 2012 heeft het ?una via'-principe enkel in het WIB 1992 en in het Btw-wetboek geïmplementeerd, maar niet in het Wetboek der Registratie-, Hypotheek- en griffierechten, het Wetboek der Successierechten en het Wetboek van de Diverse Rechten en Taksen.

Verhoging strafrechtelijke fiscale boetes

De nieuwe wet verhoogt de strafrechtelijke fiscale boetes in:

het Wetboek van de Inkomstenbelastingen 1992 (art. 450 en art. 456);

het Wetboek van de belasting over de toegevoegde waarde (art. 73, art. 73bis en art. 73quater);

het Wetboek der registratie-, hypotheek en griffierechten (art. 206, 2de lid, 206bis, 3de lid en 207bis), en

het Wetboek diverse rechten en taksen (art. 207).

Het huidige maximumbedrag van de strafrechtelijke fiscale boetes van 125.000 euro wordt er telkens opgetrokken tot 500.000 euro.
De verhoging geldt zelfs ook voor overtredingen waarvoor momenteel een lagere straf is voorzien, zoals bv. de niet-verschijning of de weigering om te getuigen bij fiscale onderzoeken. Daarvoor stijgt de minimumboete van 12.500 euro eveneens tot 500.000 euro (wijziging art. 452, WIB 1992).

Opdeciemen

De opdeciemen op de strafrechtelijke sancties, gelden voortaan ook voor de strafrechtelijke fiscale boetes (wijziging art. 457, §2, WIB 1992; art. 73quinquies, §3, WBTW; art. 207ter §3, W.Reg.; art. 207quinquies, §3, WDRT).

Dat betekent dat de bedragen van de strafrechtelijke fiscale boetes die in de fiscale wetboeken staan, voortaan moeten vermenigvuldigd worden met 6. De nieuwe maximumboete van 500.000 euro bedraagt na toepassing van de opdeciemen dus 3.000.000 euro.

In werking

De wet van 20 september 2012 treedt in werking op 1 november 2012, tien dagen na haar publicatie in het Belgisch Staatsblad.

Bron: Wet van 20 september 2012 tot instelling van het ? una via'-principe in de vervolging van overtredingen van de fiscale wetgeving en tot verhoging van de fiscale penale boetes, BS 22 oktober 2012, 64.132.

Meer info:
- MAUS, Michel, ?Una via in fiscale strafzaken: en weg vol putten en bulten?, Nieuwsbrief Fiscale Acutaliteit, 2012/19, 10-16 mei, 5, Kluwer, Mechelen.
- VERSTRAETEN, Bart, ?Una via-wetsvoorstel inzake fiscale fraudebestrijding. Op naar echtscheiding met onderlinge toestemming tussen fiscus en parket', Nieuwsbrief Fiscale Acutaliteit, 2012/7, 16-22 februari, 5, Kluwer Mechelen.

We gebruiken cookies om uw taalvoorkeur bij te houden en surfervaring op deze website gemakkelijker te maken. Meer weten[OK]